Մշակույթ
Սերժ Ավետիքյանի կողմից Երկլեզու դրամատիկական արվեստանոցի ստեղծման օրվանից Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտն աջակցում է վերջինիս աշխատանքներին։ Այն երիտասարդ հայ դերասաններին հնարավորություն է տալիս վերապատրաստում անցնել Ֆրանսիայում, ինչպես նաև մասնակցել Երևանում, Գյումրիում և Փարիզում ֆրանսիացի հայտնի մասնագետների (Սիմոն Աբգարյան, Արիան Ասկարիդ, Ստեֆան Բրոնշվեյգ և Պիեռ Պրադինա) ղեկավարությամբ անցկացվող աշխատարաններին։ 2023-2024 թթ.-ին սպասվող երրորդ խաղաշրջանը կանցկացվի Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, որն Ինստիտուտի առանցքային գործընկերներից է։
Այս տարի Ինստիտուտը Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի հետ համատեղ կկազմակերպի Երևանյան միջազգային թատերական փառատոնի առաջին թողարկումը, որի շրջանակներում հոկտեմբերի 22-ին ներկայացմամբ հանդես կգա «Օդեոն» ազգային թատրոնը։
Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտը նաև Հայաստանում ժամանակակից պարի զարգացման մասնակիցն է և կանոնավոր կերպով աջակցություն է ցուցաբերում SumMeet փառատոնին, որի շրջանակներում 2023 թ.-ին հանդես եկավ Վանգ և Ռամիրես ֆրանսիական պարախումբը։ Իսկ 2024 թ.-ին Ինստիտուտը կհովանավորի ֆրանսիական հիփ-հոփի առաջատարներից մեկի՝ պարուսույց Մուրադ Մերզուկիի ֆրանս-հայկական հերթական ստեղծագործությունը՝ նվիրված Սերգեյ Փարաջանովի հարյուրամյակին։
Դասական երաժշտության բնագավառում Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտը աջակցում է ֆրանսիացի դիրիժորների և մենակատարների ներկայությանը հայկական նվագախմբերում, մասնավորապես՝ Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբում։ Նախաձեռնությունը մեկնարկել է 2023 թ.-ին՝ որպես Ֆրանկոֆոնիայի օրերի ծրագրի մի մաս։
Ֆրանսիական մի շարք անսամբլներ, ինչպիսիք են, օրինակ, Դիոտիմա քառյակը և Le Baroque Nomade խումբը, 2023 թ.-ին Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիայում/Առնո Բաբաջանյան դահլիճում համերգներով հանդես գալու հրավեր են ստացել։ Օգտվելով արտիստների ներկայությունից՝ վարպետության դասեր են անցկացվել նաև Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ուսանողների համար։ Ինստիտուտը նաև նախաձեռնել է համագործակցություն Ազգային օպերայի և Ելիսեյան դաշտերի նվագախմբի միջև՝ 2024-2025 թթ.-ին Եվրոպական միության աջակցությամբ իրականացվող համագործակցության ծրագրի շրջանակներում:
Ամեն տարի հունիսի 21-ին Ինստիտուտը Երաժշտության տոնի շրջանակներում կազմակերպում է մեծ անվճար համերգ: 2023 թ.-ին Անգլիական այգում տեղի ունեցած համերգի ընթացքում ելույթ ունեցան հայազգի ֆրանսիացի ջազ դաշնակահար Օհան Դուրյանը և Կաթիլ խումբը։
Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտը և Փարիզի ֆրանսիական ինստիտուտը հայ հրատարակիչներին առաջարկում են Հրատարակության oժանդակության ծրագիրը, որը միտված է աջակցելու ֆրանսիական գրականության, հումանիտար և հասարակական գիտությունների երկերի հայերեն թարգմանությանը և հրատարակմանը: Ծրագրի միջոցով Պատմության & մշակույթ հիմնադրամի կողմից 2022 թ.-ին հրատարակվել են Ֆրանսիական սոցիոլոգիական դպրոցի վարպետներից մեկի՝ Պիեռ Բուրդյոյի երկու երկ։ 2023 թ.-ին Ինստիտուտն աջակցում է Անտարես հրատարակչությանը՝ 2022 թ.-ի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Աննի Էռնոյի մի քանի գրքերի, իսկ Ակտուալ արվեստ հրատարկչությանը՝ Մարգըրիտ Դյուրասի ստեղծագործությունների հրատարակման գործում։
Գաղափարների տարածումը և երկխոսության զարգացումը ենթադրում են նաև քննարկումների ու բանավեճերի կազմակերպում ժամանակակից հիմնախնդիրների շուրջ։
2022 թ.-ին «Գաղափարների գիշեր»-ի շրջանակներում քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներն ու գիտնականները միասին քննարկեցին Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության դերը «(Վերա)կառուցել միասին» թեմայով:
ՀՀ հիմնական համալսարաններում՝ Երևանի պետական համալսարանում, Բրյուսովի անվան համալսարանում, ՀՖՀՀ-ում և Ամերիկյան համալսարանում, կազմակերպում է ֆրանսիացի հետազոտողների զրույցների շարք։ 2022 թ.-ին սոցիոլոգներ Միշել Վիվիորկային և Ժիզել Սապիրոյին, ինչպես նաև աշխարհագրագետ Ժան Ռադվանիին հրավիրելուց հետո, 2023 թ.-ին Ինստիտուտը քննարկումներ կազմակերպեց հայ-թուրքական նոր հարաբերությունների պայմանների վերաբերյալ՝ նախ ՀՖՀՀ-ում՝ Չենգիզ Աքթարի և Էմիլ Օրդուխանյանի մասնակցությամբ, իսկ այնուհետև նաև «Արդար թուրքերը. մի չափազանց երկար լռություն» վավերագրական ֆիլմի ցուցադրություն-քննարկում Կինոյի տանը՝ ռեժիսորներ Լորանս Դ'Հոնդտի և Ռոմեն Ֆլորիի մասնակցությամբ:
Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտը կինոյի ոլորտում երկու հիմնական նպատակ ունի.
- Համագործակցություն և փորձի փոխանցում, մասնավորապես՝ Ֆրանսիայի ազգային կինոկենտրոնի կողմից իր հայաստանյան գործընկերոջը՝ Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնին տրամադրվող խորհրդատվությունները ֆիլմերի ֆինանսավորման ոլորտում օրենսդրության փոփոխությունների վերաբերյալ։ Սա կարող է նպաստել երկու երկրների միջև համատեղ արտադրության մասին համաձայնագրի ստորագրմանը, ինչպես նաև աջակցել Եվրասիադոկ ծրագրին, որը թույլ է տալիս վավերագրական կինոյի հայ երիտասարդ հեղինակ ռեժիսորներին ու պրոդյուսերներին մասնակցել ֆրանսիացի փորձագետների կողմից կազմակերպվող աշխատաժողովներին և ներկայանալ միջազգային փառատոների:
- Ժամանակակից ֆրանսիական կինոյի խթանում և տարածում հայերեն ենթագրերով։
Ֆրանկոֆոնիայի օրերի շրջանակում Ինստիտուտը Բելգիայի, Շվեյցարիայի և Կանադայի դեսպանությունների հետ համատեղ կազմակերպում է Ֆրանկոֆոն ֆիլմերի փառատոն Մոսկվա կինոթատրոնում։ 2023 թ.-ին փառատոնն անցկացվեց 6-րդ անգամ։
Ինստիտուտը համագործակցում է նաև տեղական ամենահայտնի ու գլխավոր կինոփառատոնների հետ, ինչպիսիք են՝
Ոսկե ծիրան միջազգային կինոփառատոնը, որի 20-րդ թողարկման պատվավոր հյուրերն էին Դարդեն եղբայրները, իսկ ռեժիսոր Կլեր Սիմոնը միջազգային ժյուրիի անդամ էր։ Նույն փառատոնի շրջանակներում կազմակերպվեցին նաև 2023 թ.-ի Կաննի փառատոնի Ոսկե արմավենու ճյուղի դափնեկիր «Անկման անատոմիա» (ռեժ.՝ Ժյուստին Տրիե) ֆիլմի առաջնախաղ-ցուցադրությունները։
ՌեԱնիմանիա միջազգային կինոփառատոնը, որն Անսիի անիմացիոն ֆիլմերի հայտնի փառատոնի գործընկերն է։
Ռոլան մանկապատանեկան ֆիլմերի փառատոնը։
ԿԻՆ միջազգային փառատոնը, որը ներկայացնում է կին ռեժիսորների ստեղծագործությունները։
2022 թ.-ից Ազգային գրադարանում «Ֆիլմադարան» հայկական կինոդարանի հետ գործընկերությամբ գործում է նաև կինոակումբ, որի շրջանակներում ամսական երկու անգամ կազմակերպվում են ցուցադրություններ։ Ինստիտուտն աջակցում է նաև «Խաղաղության էկրաններ» ասոցիացիայի աշխատանքներին, որը ֆիլմեր է ցուցադրում ԿԱԶԱ հիմնադրամի Գյումրու կենտրոնում և Շիրակի մարզի գյուղերում։ Հետագայում Ինստիտուտն աշխատելու է նաեւ Սյունիքի մարզում ֆրանսիական կինոյի առաջխաղացման ուղղությամբ։
Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտը պարբերաբար համագործակցում է ՆՓԱԿ-ի և Գաֆէսճեան ժամանակակից արվեստի կենտրոնների հետ, որտեղ էլ 2023 թ.-ի ապրիլի 14-ից հունիսի 25-ը տեղի ունեցավ «Ասեղնագործ մեղեդիներ. Ձայնային ճամփորդություն Ալեքսիս Պոլի հետ» խորագիրը կրող ցուցահանդես-ներկայացումը։ Այն երկու ժողովրդական մշակույթների՝ ֆրանսիական փողոցային երգեհոնի և հայկական ասեղնագործության բանաստեղծական մի խաչմերուկ էր՝ ժամանակակից և փորձարարական մեկնաբանությամբ:
Ինստիտուտն աջակցում է «Մշակույթների երկխոսություն» ընկերության կողմից կազմակերպված Գեղարվեստական տպագրության միջազգային բիենալեին ֆրանսիական մասնակցությանը: 2023 թ.-ին տեղի ունեցած 4-րդ բիենալեի պատվավոր հյուրն ու բանախոսներից էր Սարսելյան փորագրության միջազգային բիենալեի համադրող Ժան-Պիեռ Տանգին, իսկ ֆրանսիացի արվեստագետներից մեկը դարձավ մրցանակակիր։ Հարկ է նշել, որ այս տարի Հայաստանը Սարսելյան բիենալեի հրավիրյալ երկրների մեկն է։
Ինստիտուտը գործում է նաև ի նպաստ Հայաստանում ֆրանսիացի արվեստագետների ռեզիդենցիաների։ 2023թ.-ին ՄԵՆՔ ծրագրի շրջանակում ֆրանսիացի արվեստագետներ Ֆլորենս Օբրեխտն ու Ակսել Փահլավին ռեզիդենցիայի հնարավորություն ունեցան Երևանում և Գյումրիում։ Իսկ 2024 թ.-ին հայ արվեստագետների համար ռեզիդենցիայի շարունակական ծրագիր կմեկնարկի Մարսելի La Friche la Belle de Mai մշակութային կենտրոնում։ Նախագիծը կիրականացվի «Մշակույթների երկխոսություն» կազմակերպության հետ գործընկերությամբ։
Նախորդ միջոցառումներ
«Ձյան հովազը» (2021թ․) ֆիլմից հետո Վենսան Մունյեն հետաքրքրաշարժ վավերագրություն է ստեղծում անտառային գաղտնի կյանքի մասին։ Հոր՝ Միշելի և որդու՝ Սիմոնի ուղեկցությամբ ռեժիսորն ուսումնասիրում է անտառները՝ փնտրելով դրանցում բնակվող կենդանիներին՝ ամենաաննկատներից մինչև ամենապատկառազդուները։
2026 թվականին ֆիլմն արժանացել է երկու Սեզար մրցանակի՝ «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» և «Լավագույն ձայնային մոնտաժ» անվանակարգերում։ Այն ձոն է անտառին, դրա բնակիչներին և վայրի բնության հանդեպ աչալուրջ վերաբերմունքին՝ մատչելի և գրավիչ ամեն տարիքի հանդիսատեսի համար։
Մուտքն ազատ է։
Լորա Վանդելի «Հանուն Ադամի» ֆիլմը պատմում է հիվանդանոցի մանկական բաժանմունքի առօրյայի մասին, որտեղ կողք կողքի անդադար ապրում են լարվածությունն ու ուշադրությունը։ Հուզիչ ֆիլմ, որը նրբորեն արտացոլում է բժշկական անձնակազմի, ծնողների և երեխաների փոխհարաբերությունները։
Ֆիլմը ներկայացվել է 2025թ․-ի Կաննի կինոփառատոնի «Քննադատների շաբաթվա» ընթացքում։ Այն համատեղում է ռեալիզմն ու հուզական լարվածությունը՝ հանդիսատեսին առաջարկելով մանկության և դրա փխրունության նկատմամբ զգայուն և մարդկային հայացք։
Մուտքն ազատ է։
Ալբեր Կամյուի «Օտարը» վերադառնում է մեծ էկրան՝ Ֆրանսուա Օզոնի ղեկավարությամբ։ Ֆիլմը ցուցադրվել է 2025 թ․-ի Վենետիկի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրում և առաջադրվել 2026 թ․-ի Սեզար մրցանակի։ Մասնավորապես, գլխավոր դերակատար Բենժամեն Վուազենն առաջադրվել է «Լավագույն դերասան» անվանակարգում։
Օզոնը սև ու սպիտակ գույներով լարված և փայլուն գործ է վրձնում, որտեղ լռությունն ու լույսը հյուսում են Մորսոյի ճակատագիրը։ Հիանալի տեքստի և ֆրանսիական կինոյի մեծագույն ռեժիսորներից մեկի տեսախցիկի շլացնող մի հանդիպում ։
Մուտքն ազատ է։
«Շան դատավարությունը» առաջին ֆիլմն է, որտեղ Լետիցիա Դոշը հանդես է գալիս որպես ռեժիսոր։ Այն վառ երևակայությամբ և հումորով լի շվեյցարական կատակերգություն է։ Ֆիլմում կտեսնեք աբսուրդային իրավիճակներ, համակրելի կերպարներ և միապաղաղ առօրյան տարուբերող անսպասելի իրադարձություններ։
Փառատոնը հրավիրում է բացահայտելու այս ինքնատիպ ստեղծագործությունը, որտեղ լրջախոհությանը հակադրվում են անկանխատեսելին ու թեթևը՝ առաջարկելով զվարճալի և չարաճճի հայացք մեզ շրջապատող աշխարհին։
Մուտքն ազատ է։
Փառատոնը ներկայացնում է Դարդեն եղբայրների վերջին ֆիլմը՝ «Երիտասարդ մոր տունը»: Մայրերի ապաստարանում հինգ դեռահաս բախվում են վաղ մայրության պատճառով ի հայտ եկած ընտրություններին և ցնցումներին։
Սյուժե
Կաննի կինոփառատոնի մրցանակակիր այս դրաման ուսումնասիրում է չափահասության շեմին գտնվող երիտասարդ կանանց խոցելիությունն ու ներքին պոռթկումները՝ բելգիացի եղբայրներին բնորոշ զսպվածությամբ։
Մուտքն ազատ է։
Ստեֆան Դըմուստյեի «Բորգո» (2023թ․) ֆիլմը բանտային թրիլլեր է, որը ոգեշնչված է իրական պատմությունից։
Սյուժե
Մելիսան Կորսիկայում բնակվող երիտասարդ բանտապահ է։ Նա վերջերս է ընտանիքի հետ այստեղ տեղափոխվել և ստիպված է կողմնորոշվել բանտի ներսում իր դերի և կղզու լարված մթնոլորտի միջև։ Լարված թրիլլեր, որում միահյուսվում են տագնապալի սպասումն ու բարոյական դիլեմման, իսկ Հաֆսիա Էրզիի ապշեցուցիչ խաղը՝ տպավորում։
Մուտքն ազատ է։
Լարիո եղբայրների վերջին ֆիլմը՝ «Ջիմի պատմությունը», Պիերիկ Բայիի համանուն վեպի էկրանավորումն է, որը ներկայացվել է 2024 թ․-ի Կաննի կինոփառատոնին։ Ֆիլմում իր բազմաշերտ և ազդեցիկ խաղի համար Կարիմ Լըկլուն 2025 թ․-ին արժանացավ Սեզար մրցանակի՝ որպես լավագույն դերասան։
Սյուժե
Պատմություն համեստ, հուսալի, բարի մի մարդու մասին, որը մտնում է երեխայի կյանք՝ տարիների ընթացքում հյուսելով կապեր, որոնք վերափոխում են իր սեփական կյանքը։ Լարիո եղբայրները ստեղծել են նուրբ մելոդրամա հայրության, անցնող ժամանակի և կյանքը ձևավորող հարաբերությունների մասին։
Մուտքն ազատ է։
«Մաքսանենգը» ալգոնկինուհի-ֆրանսուհի ռեժիսոր Կարոլին Մոնեի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է, որտեղ վերջինս շարունակում է ինքնության, հիշողության և բնիկ ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի շուրջ իր ուսումնասիրությունները։
Սյուժե
Երիտասարդ իրավաբան Մանին վերադառնում է Քվեբեկի հյուսիսում գտնվող իր համայնք՝ անցյալից ժառանգած օրենքները փոխելու նպատակով։ Այս որոշումը կրկին սրում է խորը արմատացած հակասությունները՝ կապված ալկոհոլի արգելքի և մաքսանենգության հետ։ Ֆիլմը հատկապես վերհանում է անցյալի ու ապագայի իր որոշումների բախման կետում գտնվող հասարակության մեջ առկա պառակտումները։
Մուտքն ազատ է։
«Ապագայի գալուստ»-ը Սեդրիկ Կլապիշի նոր ֆիլմն է, որը ներկայացվել է 2025թ.-ի Կաննի կինոփառատոնին։ Ռեժիսորը հանդիսատեսին է ներկայացնում ժամանակը հատող բազմաշերտ մի խճանկար, որը էկրանին միավորում է դերասանների մի քանի սերունդների։ Ֆիլմը 2026 թ.-ի Սեզար մրցանակաբաշխությանն առաջադրվել է երեք անվանակարգերում՝ «Տարվա հայտնություն՝ կանացի լավագույն դերի համար», «Լավագույն կոստյումներ» և «Լավագույն դեկոր»։
Սյուժե
2025 թվական։ Միևնույն ընտանիքի մի շարք անդամներ լքված մի տուն են ժառանգում։ Տարածքն ուսումնասիրելիս չորս զարմիկներն աստիճանաբար հայտնաբերում են Ադել անունով խորհրդավոր մի կնոջ հետքեր, որը 1895 թ.-ին մեկնել էր Փարիզ։ Ներկայի և Հիասքանչ դարաշրջանի միջև ընկած ժամանակահատվածում ֆիլմն ուսումնասիրում է փոխանցմանը, հիշողությանը և վերջինիս ժառանգությանը հաղորդվող իմաստի հարցերը։
Մուտքն ազատ է։
Տաղանդավոր շեփորահար Տիգրան Սուչյանի կողմից հիմնադրված Dialog Music Project-ը ձեզ կտանի երաժշտական ճանապարհորդության, որտեղ ջազը, հիփ-հոփը և քաղաքային ֆոլկլորը միաձուլվում են՝ ստեղծելու բազմերանգ մեղեդիներ։
Այնուհետև կընկղմվեք Հողի և Արթուր Ալեքի կողմից ստեղծված նորարար դուետի՝ Հող Արթունի գրավիչ աշխարհում: Նրանք միավորում են ավանդական և էլեկտրոնային երաժշտությունը՝ անմոռանալի ձայնային փորձառություն պարգևելով։
Նշում և հիշում ենք օրն ու տեղը և չենք մոռանում հրավիրել ընկերներին ու պատրաստվել վայելելու հիանալի տոնական երեկո։
Մուտքն ազատ է։
«Մշակույթների երկխոսություն» կազմակերպությունը և Գեղարվեստական տպագրության երևանյան միջազգային Բիենալեն, համագործակցելով Ֆրանսիայի դեսպանության և Հայաստանի ֆրանսիական ինստիտուտի հետ, Գեղագիտության ազգային կենտրոնի թանգարանում ներկայացնում են Փարիզում ներկայացվող Սարսելի գեղարվեստական տպագրության միջազգային բիենալեի հիմնադիր և համադրող, փորագրանկարչության վարպետ Ժան-Պիեռ Տանգիի՝ «Փորագիր կանգառներ» խորագիրը կրող անհատական ցուցահանդեսը։
Ցուցադրությունը կներկայացնի արվեստագետի շուրջ 200 փորագրանկար։ Վերջիններս ստեղծվել են Ժան-Պիեռ Տանգիի՝ Ասիա, Իսպանիա, Մարոկկո, Վենետիկ, Ստամբուլ և Նյու Յորք կատարած ճամփորդությունների ընթացքում և ձեռք բերված տպավորությունների արդյունքում։
Ցուցադրության հետ մեկտեղ վարպետը հանդես կգա վարպետության դասերով և բանախոսություններով՝ հայ արվեստագետներին հնարավորություն ընձեռելով կատարելագործելու հատիչով փորագրության իրենց հմտությունները։
Ցուցադրությունը կգործի 2024թ-ի մայիսի 3-ից 27-ը։
Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը, ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանության/Հայաստաանի ֆրանսիական ինստիտուտի հետ գործընկերությամբմ Ֆրանկոֆոնիայի օրերի շրջանակում հանդես է եկել երեք համերգով։
Համերգաշարի վերջին՝ փակման համերգը նվիրվում է կոմպոզիտոր Ֆրանսիս Պուլենկի ծննդյան 125-ամյակին։ Առաջին անգամ Հայաստանում կհնչի նրա Ստաբատ Մատեր ստեղծագործությունը։ Համերգին հանդես կգա նաև ֆրանսիական դաշնամուրային արվեստի ծագող աստղերից մեկը՝ Ժան-Պոլ Գասպարյանը։
Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի ընդլայնված կազմ
Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբ
Երևանի պետական կամերային երգչախումբ
Դիրիժոր՝ Ֆիլիպ Ամելունգ (Գերմանիա)
Մենակատար՝ Ժան-Պոլ Գասպարյան, դաշնամուր (Ֆրանսիա)
Ծրագրում՝
Ֆրանսիս Պուլենկ – «Ստաբատ Մատեր»
Ֆրանսիս Պուլենկ - «Կոնցերտ դաշնամուրի և նվագախմբի համար, դո դիեզ մինոր, FP 146»
Հեղինակ՝ Սիգրիդ Կարե-Լըկուանդր
Բեմադրիչ և դերակատար՝ Լենա Պոգամ
Սյուժե
Պատմություն մի զույգի մասին, որ տեսնում է՝ ինչպես է բռնությունն աստիճանաբար տեղավորվում հյուրասենյակի բազմոցին՝ իրենց հարաբերությունը վերափոխելով սիրային ողբերգության։ Առօրեական ու սովորական ձևով սկսվող պատումը զարգանում ու ավարտվում է վախի ու սառնության եզրին։
Ներկայացումը ֆրանսերեն՝ հայերեն ենթագրերով։
Մուտքն ազատ է:
ԱՀԱ կոլեկտիվի կողմից նախագծված այս ցուցադրությունը բացահայտում է այն սերտ կապերը, որ մեզ միավորում են եղեգին ու նրա բնահողին՝ Արաքս գետից մինչև Միջերկրական ծովի ավազան։ Այն երկխոսություն է ստեղծում հայկական ավանդական երաժշտության փողային գործիքների և ֆրանսիական բարոկկո երաժշտության միջև։
Ցուցադրությունը կգործի մինչև հուլիսի 5-ը։
Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբ
Դիրիժոր՝ Հմայակ Դուրգարյան (Իսպանիա)
Մենակատար՝ Ֆրանսուա Պինո-Բընուա (ջութակ, Ֆրանսիա)
Ծրագրում՝
Ալբեր Ռուսել - «Սինֆոնիետա»
Ժոզեֆ Բոլոնյը Սեն-Ժորժ - «Ջութակի կոնցերտ, Op.2»
Կամիլ Սեն-Սանս - «Ռոնդո Կապրիչիոզո»
Ամանդին Ֆրեդոնի և Բենժամեն Մասուբրի «Փոքրիկ Նիկոլան. ի՞նչ է պետք երջանիկ լինելու համար» անիմացիոն ֆիլմը թողարկվել է 2022թ.-ին։ Նույն թվականին արժանացել է Անսիի անիմացիոն ֆիլմերի հեղինակավոր փառատոնի գլխավոր «Բյուրեղ» մրցանակին, ինչպես նաև առաջադրվել է Կաննի կինոփառատոնում և Սեզար մրցանակաբաշխությանը։
Սյուժե
Փարիզում Ժան-Ժակ Սամպեն և Ռընե Գոսինին միավորեցին ուժերն ու ստեղծեցին ծիծաղկոտ ու չարաճճի տղայի՝ Փոքրիկ Նիկոլայի կերպարը։ Ընկերություն, վեճեր, կռիվներ, խաղեր, կատակներ և պատիժներ. Նիկոլայի մանկությունն անցնում է՝ լի ուրախությամբ և նոր գիտելիքներով։ Սյուժեն զարգանում է, և տղան ներթափանցում է իր ստեղծողների արվեստանոցն ու զվարճալի մարտահրավեր նետում վերջիններիս։ Սամպեն և Գոսինին պատմում են նրան իրենց հանդիպման, ընկերության, բայց նաև կատարած ճանապարհորդությունների, գաղտնիքների և մանկության մասին։
Մուտքն ազատ է։
2011թ.-ին Բլանդին Լընուարի «Աբբահայր» ֆիլմը Սեզար մրցանակաբաշխությանն արժանացել է «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» մրցանակին։ Փառատոնը ներկայացնում է նրա վերջին ֆիլմը՝ «Աննիի զայրույթը», որն էկրան է բարձրացել 2022թ.-ին։
Սյուժե
1974թ.-ի փետրվար։ Երբ Աննին՝ երկու երեխաների աշխատող մայրը, պատահաբար հղիանում է, նա հանդիպում է Հանուն աբորտի և հակաբեղմնավորիչների ազատության շարժմանը (MLAC), որն անօրինական աբորտներ է անում։ Հարելով այս եզակի շարժմանը, որի հիմքում կանանց պրակտիկ օգնություն ցուցաբերելն ու գիտելիքների փոխանակումն է, նա աբորտի մասին օրենքի ընդունման համար պայքարում կգտնի իր կյանքի նոր իմաստը:
Մուտքն ազատ է։
«Շան տղա»-ն ռեժիսոր Ժան-Բատիստ Դյուրանի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է, որը 2024թ.-ի Սեզար մրցանակաբաշխությանը հաղթել է «Լավագույն առաջին ֆիլմ», իսկ դերասան Ռաֆայել Քենարը՝ «Տարվա հայտնություն» անվանակարգերում՝ տղամարդու լավագույն դերի համար։
Սյուժե
Ֆրանսիայի հարավում գտնվող փոքրիկ մի գյուղում Դոգը և Միրալեսը ընկերներ են, որ հաճախակի են վեճի բռնվում։ Էլզայի՝ երիտասարդ կնոջ ժամանելուց հետո, որին Դոգը սիրահարվում է, նրանց հարաբերություններն ավելի են լարվում։ Ստեղծված իրավիճակում խանդոտ Միրալեսը փորձում է հնարավորինս մեծանալ և անկախանալ։
Մուտքն ազատ է։
Ալեն Ուգետտոյի «Շների և իտալացիների մուտքն արգելված է» ֆիլմը 2024թ.-ի Սեզարին առաջադրվել է «Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ» անվանակարգում, իսկ մինչև այդ՝ 2022թ.-ին, արժանացել է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակին և հաղթել է Անսիի փառատոնի «Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ» անվանակարգում։
Սյուժե
20-րդ դարի սկիզբ, Իտալիայի հյուսիս, Ուգետտո ընտանիքի ծննդավայր Ուգետտերա։ Այս տարածաշրջանում կյանքը բարդացել է, Ուգետտոները երազում են ամեն ինչ նորից սկսել արտերկրում։ Համաձայն լեգենդի՝ Լուիջի Ուգետտոն հատել է Ալպերը և նոր կյանք սկսել Ֆրանսիայում՝ ընդմիշտ փոխելով իր սիրելի ընտանիքի ճակատագիրը։ Նրա թոռնիկն այս ֆիլմում պատմում է վերջինիս պատմությունը:
Մուտքն ազատ է։
Ռեժիսոր Տոմա Կայեի «Կենդանիների թագավորությունը» ֆիլմը, որի սցենարի համահեղինակն է Պոլին Մունիեն, թողարկվել է 2023թ.-ին։ ֆիլմը ցուցադրվել է 2023 թ.-ի Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ընտրանու բացման արարողությանը, իսկ բոլորովին վերջերս արժանացել է հինգ Սեզար մրցանակի, այդ թվում՝«Լավագույն վիզուալ էֆեկտներ» անվանակարգում։
Սյուժե
Աշխարհում, որին պատուհասել է մուտացիաների ալիքը, որը մարդկանց աստիճանաբար վերածում է կենդանիների, Ֆրանսուան ամեն ինչ անում է այս առեղծվածային երևույթից տուժած իր կնոջը փրկելու համար: Երբ աշխարհը սկսում է բնակեցվել այս նոր տեսակի արարածներով, նա իրենց որդու՝16-ամյա Էմիլի հետ, սկսում է փնտրտուք, որն ընդմիշտ կփոխի իրենց կյանքը։
Մուտքն ազատ է։
Համեցե՛ք Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն՝ դիտելու «Նռան գույնը» ներկայացումը: Սաթե Խաչատրյանի օրիգինալ մտահղացման վրա հիմնված, Մուրադ Մերզուկիի պարային բեմադրությամբ այս ներկայացումը միավորում է հիփ-հոփը, էլեկտրո երաժշտությունը և հայկական ավանդականը՝ որպես հարգանքի տուրք Փարաջանովի հանճարին:
SUMMEET Հայաստանում ժամանակակից պարի միջազգային ամառային 3-րդ փառատոնը ներկայացնում էWE ARE MONCHICHI | Wang Ramirez Company, Ֆրանսիա
Խորեոգրաֆներ՝ Հոնջի Վանգ և Սեբաստիեն Ռամիրես
Շիհյա Պենգը ծնվել է Թայվանում, բայց ապրում է Փարիզում։ Մարկո դի Նարդոն ծնվել է Նեապոլում, բայց ապրում է Բեռլինում։ Ինչպե՞ս լինել միասին, երբ ամեն ինչ մեզ հեռացնում է իրարից։
W.A.M.-ը գաղտնի պատմություն է, համընդհանուր պար, որն ուղեկցվում է Ֆաբրիս Մելքիոյի ռեչիտատիվներով։ W.A.M.-ը ներդաշնակության որոնման մարտական պար է: Այստեղ մարմինները ֆլիրտ են անում հեգնանքով՝ ուրախության և մելամաղձության ցանկությունով լի: Պարողների մարմինները վերածվում են երկու աղավաղված հայելիների՝ հանդիսատեսին ավելին բացահայտելով, քան նրանք սպասում էին։
Ֆրանսիայի դեսպանությունը / Հայաստանի Ֆրանսիական ինստիտուտը հրավիրում են բոլորին՝ չորեքշաբթի՝ հունիսի 21-ին, ժամը 20:00-ին Անգլիական այգում չորեքշաբթի՝ հունիսի 21-ին, ժամը 20:00-ին Անգլիական այգում տոնելու Երաժշտության օրը:
Ջազ դաշնակահար Օհան Դուրյանը, ով հայտնի դիրիժորի թոռն է, երևանյան երաժիշտների հետ ժամանակակից ու հետաքրքիր երաժշտական փորձառություն կպարգևի:
Այնուհետև կընկղմվեք հայկական նոր բեմի խորհրդանշական խմբի՝ Կաթիլի երաժշտության մեջ, որը վարպետորեն միահյուսում է նախնիների երաժշտական ավանդութներն ու ժամանակակից հնչյունները:
Հիշե՛ք ամսաթիվն ու հրավիրե՛ք Ձեր ընկերներին՝ երաժշտական բազմազանության այս տոնը միասին նշելու:
Մուտքն ազատ է
Ֆրանկոֆոնիայի օրերի շրջանակներում Ֆրանսիայի դեսպանության / Հայաստանի Ֆրանսիական ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի երրորդ համերգը։ Կամզակերպվել է Բելգիայի դեսպանության հետ համագործակցությամբ։
Դիրիժոր՝ Հմայակ Դուրգարյան (Իսպանիա)
Ջութակ՝ Ֆրանսուա Պինո Բընուա (Ֆրանսիա)
Ծրագրում՝
Անրի Վիյոտան - «Ջութակի կոնցերտ No. 5, Op. 37»
Անրի Վիյոտան - «Fantasia Fantasia appassionata, Op.35»
Մորիս Ռավել - «Պավանա հանգուցյալ արքայադստեր համար»
Ֆրանսուա-Ժոզեֆ Գոսեկ - «Սոլ մինոր սիմֆոնիա»
Եկե՛ք Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոն՝ բացահայտելու Ալեքսիս Պոլի ինքնատիպ ստեղծագործական աշխարհը։ Ցուցահանդեսը կազմակերպվում է Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանության / Հայաստանի Ֆրանսիական ինստիտուտի հետ գործընկերությամբ։
Ալեքսիս Պոլը ժամանակակից արվեստագետ է, ով երգեհոնիկի (շարմանկա) շնորհիվ ուսումնասիրում ու վերստեղծում է ազգային մշակույթները։ Այս շարժական մեխանիկական երաժշտական գործիքից փոխառված ծակոտաքարտի ու բռնակի միջոցով նա փորձում է շեղվել վերջինիս ավանդական կիրառությունից՝ երաժշտական նոտագրությունը փոխարինելով հայկական ասեղնագործության զարդանախշերի բազմազանությամբ։
Ցուցահանդեսը կգործի ապրիլի 14-ից հունիսի 25-ը, մուտքն ազատ է։
Ֆրանկոֆոնիայի օրերի շրջանակներում Ֆրանսիայի դեսպանության / Հայաստանի Ֆրանսիական ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը կներկայացնի երեք համերգային ծրագիր։
Դիրիժոր՝ Ռոբերտ Մլքեյան
Ծրագրում՝
Սեզար Ֆրանկ - «Քրիստոսի վերջին յոթ խոսքերը խաչի վրա»
Գաբրիել Ֆորե - «Ժան Ռասինի օրհներգը»
Լորենցո Մատոտտիի «Արջերի հանրահայտ ներխուժումը Սիցիլիա» ֆիլմը առաջադրվել է 2019 թվականի Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ընտրության ժամանակ, իսկ 2020թ.-ին առաջադրվել է Սեզարի՝ Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ անվանակարգում։
Սյուժե
Լեոնսն արջերի թագավորն է։ Իր միակ որդու՝ Տոնիոյի առևանգումից հետո վերջինս իջնում է լեռներից, համախմբում ժողովրդին ու սկսում փնտրել տղային։ Առեղծվածային կախարդի օգնությամբ նա փորձում է դիմակայել Մեծ Դուքսի՝ սարսափելի բռնակալի բանակի հարձակմանը։ Լեոնսը պատրաստ է ամեն ինչի՝ որդուն գտնելու համար, ընդհուպ մինչև Սիցիլիայի զավթումը։
Մուտքն ազատ է։
Վենսան Մաել կարդոնայի առաջին հայտնություն-ֆիլմը՝ «Մագնիսական ռիթմեր»-ը, էկրան է բարձրացել 2021 թվականին և ընտրվել է նույն տարվա Կաննի փառատոնի «Ռեժիսորների երկշաբաթ»-ին։ Ի թիվս այլ մրցանակների, ֆիլմը նույն տարում արժանացել է մրցանակի Դովիլի կինոփառատոնի շրջանակներում, իսկ մեկ տարի անց ստացել է Սեզար՝ տարվա լավագույն առաջին ֆիլմ անվանակարգում։
Սյուժե
Գավառական փոքրիկ մի քաղաք, 80-ականների սկիզբ։ Ֆիլիպն ապրում է յուրահատուկ խարիզմայով օժտված ավագ եղբոր՝ Ժերոմի ստվերում։ Ընդհատակյա ռադիոյի, հոր ավտոտնակի ու զինվորական ծառայության սպառնալիքի արանքում երկու եղբայրները չգիտեն, որ ապրում են անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի վերջին օրերը։
Մուտքն ազատ է։
Լորան Կանտեն 2008 թվականին իր «Պատերի արանքում» ֆիլմի համար արժանացել է Կաննի փառատոնի Ոսկե արմավենու ճյուղին։ Փառատոնը Ձեզ է ներկայացնում նրա վերջին ֆիլմը՝ «Արթուր Ռամբո»-ն։
Սյուժե
Ո՞վ է Կարիմ Դ.-ն։ Հաջողակ երիտասարդ գրո՞ղ, թե՞ նույն ինքը Արթուր Ռամբոն, ով, ինչպես օրերից մի օր պարզվում է, ատելությամբ լի հաղորդագրություններ է տարածում սոցիալական ցանցերում…
Մուտքն ազատ է։
Դիդիե Բարսելոյի «Վերահսկողությունից դուրս» ֆիլմը ընտրվել է 2022 թվականի Բրյուսելի միջազգային կինոփառատոնին։
Սյուժե
Սյուժեն ուղղակի խելահեղ է. Լուիզան մի գեղեցիկ օր հայտնվում է թակարդում իր իսկ մեքենայի մեջ՝ չկարողանալով դուրս գալ հանկարծահաս խուճապային գրոհի պատճառով։ Պոլն էլ գողանում է մեքենան՝ այդպիսով առևանգելով վերջինիս։
Ու սկսվում է բազմապիսի իրադարձություններով լի, զավեշտալի ճանապարհային մի ֆիլմ։
Մուտքն ազատ է։
Էրիկ Գրավելի «Լրիվ դրույքով» ֆիլմը էկրան է բարձրացել 2022 թվականին։ Գրավելն այս ֆիլմի համար Վենետիկի կինոփառատոնում արժանացել է լավագույն ռեժիսորի, իսկ Լոր Կալամին՝ լավագույն դերասանուհու մրցանակին: Ֆիլմը բազմաթիվ մրցանակներ է ստացել նաև մի շարք այլ միջազգային փառատոններում, իսկ Սեզար 2023-ին առաջադրվել է միանգամից 4 անվանակարգերում։
Սյուժե
Ժյուլին կաշվից դուրս է գալիս՝ իր երկու երեխաներին գյուղում միայնակ մեծացնելու և Փարիզի շքեղ հյուրանոցներից մեկում աշխատանքը համատեղելու համար։ Մի օր բախտը նրան վերջապես ժպտում է. իր ձգտումներին համապատասխան աշխատանքի համար հարցազրույցի է հրավիրվում։ Բայց սկսվում է համընդհանուր մի գործադուլ, որը կաթվածահար է անում տրանսպորտի աշխատանքը։ Ժյուլիի փխրուն հավասարակշռությունը սկսում է տատանվել։ Նա մի կատաղի մրցավազքի մեջ է մտնում՝ կործանվելու մշտական վտանգի տակ։
Մուտքն ազատ է։
Թրեյլերը
Ֆրանկոֆոնիայի օրերի շրջանակներում Ֆրանսիայի դեսպանության / Հայաստանի Ֆրանսիական ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը կներկայացնի երեք համերգային ծրագիր։
Դիրիժոր՝ Ռալֆ Զիգետի (Ֆրանսիա)
Ծրագրում՝
Ժան-Ֆիլիպ Ռամո - «Նրբակիրթ Հնդկաստան», «Վայրենիների պարը»
Ժան-Ֆիլիպ Ռամո - «Կոնցերտ սեքստետ n°4 կլավեսինի համար»
Ֆրանսուա Կուպերեն - «Ֆրանսիականը» (Պասսակալիա «Ազգություններ»-ից)
Ժորժ Բիզե/ Ռոդիոն Շչեդրին - «Կարմեն սյուիտ»
Շառլ Գունո - «Սգերթ»
Օդեոն - Եվրոպայի թատրոնն առաջին անգամ ներկայացումով հանդես կգա Հայաստանում:
Երևանյան միջազգային թատերական փառատոնի շրջանակում եկե՛ք բացահայտելու «Ուրախության օրեր» ներկայացումը՝ Ստեֆան Բրոնշվեյգի բեմադրությամբ, ով Եվրոպայի ամենահեղինակավոր թատրոններից մեկը համարվող Օդեոնի տնօրենն է:
Ներկայացումը՝ ֆրանսերեն, հայերեն ենթագրերով
«Ուրախության օրեր»-ը հայտնի ժամանակակից դրամատուրգ Առնե Լյուգրեի պիեսի հիման վրա ստեղծված թատերական մի փորձ է՝ տոգորված հուզական ու նրբագեղ բազում ակնթարթներով, Ստեֆան Բրոնշվեյգի փայլուն ու հղկված մատուցմամբ։ Այս ստեղծագործությունը հույսի մի շող է երբեմն մռայլ ու անուրախ աշխարհում, որտեղ երկյուղների հիմքում մարդկային հարաբերություններն են: